Vreeland

Ligging Op de rechteroever van de Vecht, net ten oosten van Vreeland, gemeente Stichtse Vecht.

Oude tekening

Andere benaming Vredeland
Ontstaan De eerste vermelding dateert van kort na het midden van de 13e eeuw (tussen 1257 en 1260).
Geschiedenis De bouwheer van kasteel Vreeland is Hendrik van Vianden (1250-1267). Het kasteel werd gebouwd als bescherming tegen de Heren van Amstel. Deze rol in de machtsstrijd tussen de graven van Holland en de bisschop van Utrecht blijft het kasteel vervullen tot het einde van de 15e eeuw.
In 1490 verliest het kasteel zijn belangrijke funktie door inname door Maximiliaan van Oostenrijk. Het kasteel komt dan samen met kasteel Abcoude in beheer van de stad Amsterdam. Het kasteel raakt echter al snel in verval en nadat het in 1524 al verlaten is, vindt er in 1528/1529 ontmanteling plaats. Het vrijkomende bouwmateriaal wordt gebruikt voor de bouw van kasteel Vredenburg in Utrecht.
Rond 1540 wordt het kasteelterrein geėgaliseerd.
Gerard van Reede, heer van Nederhorst en Vreeland koopt het terrein in 1653. Hij laat de oude funderingen opgraven en in kaart brengen om het als ridderhofstad erkend te krijgen. Van herbouw is echter nooit sprake geweest.

Daarna is Hendrik Jacob van Tuyll van Serooskerken eigenaar van het terrein en hij krijgt het voor elkaar bij de Staten van Utrecht, dat Vreeland erkend wordt als ridderhofstad, maar er wordt nooit meer een kasteel gebouwd. Wel heeft er op het kasteelterrein tot de jaren 20 van de vorige eeuw een klein gebouwtje gestaan. Eind jaren 80 werden bij een hele droge zomer de contouren van de funderingen zichtbaar in het gras.

Het plaatsje Loenen is ontstaan als nederzetting rond het kasteel, en werd in 1265 door de bisschop van Utrecht tot stad verheven. Na de sloop van het kasteel, werden rond 1560 de stadsrechten weer ingetrokken.
Het kasteel bestond uit een rechthoekig gebouw met op de hoeken ronde torens, omgeven door een dubbele gracht en wal. Mogelijk lag ten noorden een voorterrein. Mogelijk is de vierkante opzet gefaseerd gebouwd. Eerst stond er een zware toren. In de loop van de 14de eeuw zijn de werkzaamheden waarschijnlijk voltooid.
In 1978 hebben er op het kasteelterrein boringen plaatsgevonden door de ROB en in 1995 zijn er een weerstandsmeting en een booronderzoek uitgevoerd door de RAAP. Het kasteelterrein valt onder het Rijksmonumentaal beschermde complex 'Het Plantagehuis' en is ook bescherm archeologisch terrein.
Bewoners Hendrik van Vianden (1250-1267)
1490 Maximiliaan van Oostenrijk
1490 - 1529 de stad Amsterdam
1653 Gerard van Reede, heer van Nederhorst en Vreeland
Hendrik Jacob van Tuyll van Serooskerken
Huidige doeleinden Het terrein is in gebruik als voetbalveld. Op een diepte van 60 ą 80 cm zijn nog funderingsresten aanwezig.
Opengesteld Het voetbalterrein is vrij toegankelijk.
Foto's Ets van J. Schijnvoet ca 1720 Tekening van de opgegraven funderingen in 1653
Bronnen Tekst: Kastelen en ridderhofsteden in Utrecht
Afb. 1: Merkwaardige kastelen in Nederland
Afb. 2: boek: Provincie Utrecht, 1966
Afb. 3: Albert Speelman